5 tips om vragen stellen te bevorderen

Veel presentaties vallen dood nadat de spreker zijn betoog beëindigt met het welbekende “zijn er nog vragen?” , al dan niet ondersteund met een powerpoint-dia met een groot vraagteken er op. Helaas volgt uit deze uitnodiging zelden een levendige vragenronde. Toch blijven velen van ons deze afsluiting stug volhouden, terwijl het eigenlijk al lang duidelijk is dat het zo niet werkt. Hoe moet het dan wel?

Beste deel van de presentatie
Het is jammer dat de vragenronde vaak door een verkeerde uitnodiging een valse start maakt (als het al tot een vragenronde komt). Uw publiek beschouwt de vragenronde, mits goed uitgevoerd, vaak als het beste deel van de presentatie. Het is uw verantwoordelijkheid  als spreker om de vragen op een goede manier op gang te krijgen. Hieronder vindt u vijf technieken om vragen uit het publiek te bevorderen:

5. Reserveer 50% van uw spreektijd

Als u 30 minuten spreektijd heeft, reserveer dan 15 minuten voor de vragenronde. Het gebeurt te vaak dat vragenronde als een stukje “achteraf” wordt beschouwd: “Vragen aan het einde.” Besef dat de vragenronde het moment is waarop uw  publiek antwoord kan krijgen op de voor hen meest prangende vragen. Geef ze die gelegenheid dan ook ruimschoots.

4. Laat uw publiek weten dat vragen welkom zijn

En vertel dat aan het begin. Geef aan dat u ruimschoots tijd hebt ingepland in uw betoog voor vragen. Laat uw publiek bij voorkeur tijdens uw presentatie vragen stellen, maar als u daardoor te veel van de draad raakt, las dan een gelegenheid tot vragen stellen in achter elk “hoofdstuk” van uw presentatie. Laat uw publiek niet tot het einde wachten met hun prangende vragen. Bedien ze zoveel mogelijk op hun wenken.

3. Beantwoord vragen duidelijk en bondig

Als u te niet to-the-point of te wollig wordt in uw antwoorden ontmoedigt u uw publiek om nog meer vragen te stellen. Ze gaan er bij voorbaat vanuit dat ze geen bruikbaar antwoord van u zullen krijgen. Bovendien willen ze de rest van het publiek uw gewauwel besparen.

2. Ga vragen nooit ‘parkeren’

Als iemand zijn hand opsteekt om een vraag te stellen, laat dan alles vallen en beantwoord zijn vraag. Zelfs als dat onderwerp later in uw betoog aan bod komt. Laat er bij uw publiek geen twijfel over bestaan dat vragen welkom zijn. Als u de vraag ‘parkeert’ voor later geeft u onderbewust het signaal af aan uw publiek dat u niet lastig gevallen wilt worden met vragen.

1. Neem elke vraag serieus

Er is moed nodig om een vraag te stellen. Het is spreken in het openbaar, alleen dan niet vanaf het podium, maar vanuit de zaal. De vragensteller twijfelt of hij niet stom overkomt, of dat ze misschien iets vragen dat u al heeft behandeld. het is uw taak om een “veilige” omgeving te creëren voor uw publiek om vragen te stellen. Doe dat door op alle vragen serieus in te gaan, ook als het een stomme vraag is, of als het onderwerp al eerder aan bod is gekomen. Reageer alleen nooit met “goede vraag”, het antwoord dat alle middelmatige sprekers gebruiken om wat meer bedenktijd te hebben voor het antwoord.

De kwaliteit van uw presentatie maakt sprongen vooruit met een goede en levendige vragenronde. Maak deze technieken uzelf eigen zodat u nooit meer hoeft te eindigen met:  “Zijn er nog vragen?” .

 

(foto: flickr/Liberal Democrats/Nick Clegg Q&A 18)

Tags: , , , , ,

8 reacties op “5 tips om vragen stellen te bevorderen”

  1. Stijn - TheNextTrainer 12 oktober 2011 at 15:38 #

    Dank je Arthur voor de tips. Ik ga ze morgen toepassen bij een seminar. Vooral de eerste (punt 5).

    Wel een vraag: Mag je een vraag wel parkeren waarbij je nadrukkelijk uitlegt dat je die over 5 min gaat behandelen?

    Bijvoorbeeld voor de duidelijkheid van het verhaal.

    Dank je en groet, Stijn

    • Arthur Sevenstern 12 oktober 2011 at 15:44 #

      Hallo Stijn,

      Ik zou je aanraden om toch een kort, bondig antwoord te geven. Licht een klein tipje van de sluier op en vertel dat je daar later in de presentatie dieper op ingaat. Met alleen parkeren geef je al snel het signaal dat het zinloos is om vragen te stellen. Reageer altijd op een vraag met een (gedeeltelijk) antwoord.
      Succes morgen!

  2. Rosita Setz 20 oktober 2011 at 21:30 #

    Welke spreker wil er geen vragen? Het is toch de meest eenvoudige en levendige interactie die er bestaat?! Daarom wat aanvullingen op het betoog van Arthur.
    Als je vragen wilt, is het logisch dat je daar rekening mee houdt in de opbouw en het tijdsbestek van je verhaal. Het gaat mij te ver om te zeggen dat je daarvoor de helft van de tijd moet inruimen. Je kunt in je presentatie al zo veel mogelijk in te spelen op de behoeften/belangstelling/vragen van je publiek (voorbereiding. Door zelf vragen in te bouwen, die eenvoudig met bijvoorbeeld hand opsteken zijn te beantwoorden of je publiek zelf voorbeelden te laten noemen, speel je al met interactie en daarmee kan het zijn dat het aantal vragen een stuk minder is. Immers er is al veel herkenning.
    Geef niet alleen mondeling aan dat vragen welkom zijn, maar laat het ook daadwerkelijk merken in je non-verbale gedrag door oogcontact te maken, door een open gebaar of een door een stap naar voren, richting vragensteller(s)te doen.
    Bondig beantwoorden en altijd kijken of je weer een link naar de kernpunten van je presentatie kunt leggen. Daarmee geeft de vragensteller je een 2de kans je standpunt te verduidelijken.
    Eindig vooral niet met ‘Is dit het antwoord op uw vraag?’, want voordat je het weet ga je met één persoon uit je publiek een dialoog aan, waardoor de rest van je publiek mogelijk afhaakt. Geef zoveel mogelijk anderen ook de kans vragen te stellen.
    Als de vraag niet gelegen komt, omdat het later aan bod komt, kun je dat eerlijk melden. Vragen die te specifiek en/of bij beantwoording uitgebreide toelichting behoeven, kunnen storend zijn voor de rode draad van het verhaal en wellicht minder relevant zijn voor de rest van het publiek. Ook dan vind ik ‘parkeren’, of zelfs pas na de sessie persoonlijk beantwoorden, een optie. Als je het maar toelicht en een gemeende, open houding blijft houden naar de vragenstellers toe.
    Werk je met een diapresentatie, zorg dan dat als je vragen beantwoordt de juiste dia in beeld is of, nog beter, dat je de diapresentatie even op ‘zwart’ zet. Geef een helder antwoord en gebruik indien nodig de flip-over om het nog eens op een andere manier ‘in beeld’ te brengen.
    Eindig je (toch) met een vragenronde? Sluit dan die ronde niet af met:”Als er geen vragen meer zijn, dan laat ik het hier bij. Bedankt voor uw aandacht.” Dan gaat je presentatie als een nachtkaars uit. Zorg altijd aan het einde van een vragensessie voor een uitsmijter of samenvatting van je presentatie en neem dan het applaus in ontvangst.

  3. Stephan 11 november 2011 at 11:27 #

    Ook niet onbelangrijk: zorg dat je de vraag herhaalt/parafraseert. Daarmee kun je controleren of je de vraag echt goed begrepen hebt, en in het geval dat er geen microfoon in de zaal is (gebeurt regelmatig), neem je de rest van het publiek ook nog weer mee.

  4. Saskia de Jong 25 november 2011 at 10:14 #

    Goeie tips, relevant voor heeeeel veeeeel sprekers!
    Je aan je tijd houden is de moeilijkste, en eenzijdigheid volgt.
    Daarom zeg ik altijd aan het begin dat vragen gesteld kunnen worden. Maar is wel wat lastiger om verhaal en vragen/antwoorden dan binnen de tijd te houden.

  5. Andre Bor 28 november 2011 at 20:39 #

    Hoe ga je als spreker om met een vraag waar je het antwoord (nog) niet op weet?

    • Jerre 2 oktober 2012 at 13:21 #

      Ik zou zeggen; open en eerlijk. “Oei, dat is een goede vraag – daar weet ik het antwoord zo 1, 2, 3 niet op. Hoe denkt u zelf erover?” Of het wellicht vragen aan de zaal. En anders; “ik ga me daarin verdiepen en kom daar later een keer op terug”.

      Mooi betoog verder Arthur. Denk dat het belangrijk is om interactie en de mogelijkheid tot vragen stellen TIJDENS de presentatie te stimuleren. Zodat het de norm wordt om vragen te stellen. En… niet onbelangrijk; durf ook eens aan je publiek vragen te stellen!

Trackbacks/Pingbacks

  1. 5 tips om vragen stellen te bevorderen bij presentaties. | The Impact of Storytelling | Scoop.it - 1 januari 2013

    [...] Bij veel presentaties is de vragenronde een ondergeschoven kindje, dat achteraf even wordt gedaan. Voor het publiek is het echter een belangrijk deel.  [...]

Geef een reactie